Bruine rat (Rattus norvegicus) | Kenmerken en leefwijze

Bruine rat: Kenmerken, leefgebied en leefwijze

De bruine rat (Rattus norvegicus), ook wel de Noorse rat, is de grootste knaagdiersoort in Nederland. De bruine rat is herkenbaar aan zijn grijsbruine vacht en lichtere flanken. Ze zijn bekend om hun aanpassingsvermogen en snelle voortplanting. Bruine ratten zijn voornamelijk ’s nachts actief, leven in groepen en eten diverse voedingsmiddelen. Ze planten zich het hele jaar door voort en worden maximaal vier jaar oud. Andere rattensoorten in Nederland zijn onder meer de zwarte rat, muskusrat en woelrat, elk met hun eigen kenmerken en leefgebieden.

Bruine rat herkennen

De bruine rat is te herkennen aan zijn grijsbruine vacht waarbij de flanken veelal lichter gekleurd zijn. Hij heeft een vrij korte, spitse snuit, kleine behaarde oren en donkere ogen. De bruine rat heeft een kale staart en is altijd korter dan het lichaam. Deze soort is vaak het onderwerp van discussie, waarbij bruine ratten beschreven worden als snelle voortplanters. Daarom wordt er systematisch op bruine ratten gejaagd om overpopulatie en schade te voorkomen.

Leefgebied Bruine rat

De bruine rat heeft een wereldwijd verspreidingsgebied. De bruine rat komt vooral voor in de buurt van menselijke nederzettingen. Het is een van de meest wijdverbreide zoogdieren ter wereld. In Nederland komt de bruine rat vrijwel overal voor. Dit knaagdier geeft de voorkeur aan vochtige en niet te warme omgevingen en wordt vaak aangetroffen in de nabijheid van de mens. Ze bewonen diverse leefgebieden, waaronder boerderijen, woningen, stallen, pakhuizen, fabrieken, winkels en vuilstortplaatsen. Ze zijn echte cultuurvolgers en kunnen ook in waterrijke gebieden voorkomen, zoals rietvelden, watergangen langs agrarisch bouwland en riolen. De aanwezigheid van water, dekking en voedsel in de buurt is bepalend voor hun leefgebied.

Leefwijze Bruine rat

Bruine ratten leven voornamelijk ’s nachts, vooral direct na de avondschemering en voor de ochtendschemering. Ze bewegen zich stapvoets voort en leven in kleine sociale groepen met een dominant mannetje, een groep vrouwtjes en ondergeschikte mannetjes. Deze groepen kunnen zich samenvoegen tot grotere kolonies. De hiërarchie binnen de groep bepaalt wie mag paren en eten. Ze zijn alleseters en hun dieet omvat graan, zaden, slakken, larven, kikkers, jonge dieren, vogeleieren en aas. Ze nemen vaak voedsel mee naar schuilplaatsen en leggen soms voedselvoorraden aan, vooral niet dominante ratten en zogende vrouwtjes. De bruine rat is zeer alert op veranderingen in de omgeving, wat het vangen ervan bemoeilijkt. Ze zijn bedreven zwemmers, duikers, en klimmers, hoewel ze zelden in bomen klimmen.

Levensduur en voortplanting

Bruine ratten planten zich het hele jaar door voort, met pieken in maart en september-oktober, afhankelijk van voedselbeschikbaarheid. Vrouwtjes krijgen gemiddeld 7 jongen per worp na een draagtijd van 20-23 dagen. Ze hebben 3-5 worpen per jaar. De jongen worden blind en naakt geboren, groeien snel en na 3 maanden zijn de jongen geslachtsrijp. De maximale levensduur van een bruine rat is ongeveer vier jaar, maar de meeste worden niet ouder dan twaalf maanden, vooral door voedselkwaliteit en andere factoren. Vrouwtjes leven doorgaans langer dan mannetjes.

Hallo Jala,

Hier François van Budget Ongedierte Bestrijden. Wat een naar probleem met die ratten in je huis! Het is inderdaad een heel ander verhaal dan muizen, en ik snap dat het je zorgen baart.

Het is lastig om de exacte grootte van een rattenfamilie in te schatten zonder inspectie. Ratten zijn slim en kunnen zich goed verstoppen. Het feit dat je er een hebt gevangen in een grotere val is een goed teken, maar het betekent niet per se dat je het hele probleem hebt opgelost.

Een paar dingen die je kunt doen:
1. **Inspectie:** Kijk rond voor tekenen van ratten, zoals uitwerpselen, knaagsporen, of loopsporen.
2. **Professionele hulp:** Overweeg een professional in te schakelen voor een grondige inspectie en advies.
3. **Preventie:** Dicht alle mogelijke ingangen af. Ratten kunnen door verrassend kleine gaten.
4. **Hygiëne:** Zorg voor goede hygiëne in en rond het huis. Voedselresten trekken ratten aan.
5. **Vervolgacties:** Blijf vallen zetten en controleer deze regelmatig.

Wat betreft schoonmaken na een rattenplaag, draag handschoenen en een mondkapje om jezelf te beschermen. Gebruik een desinfecterend middel om uitwerpselen en urineplekken schoon te maken.

Het is begrijpelijk dat je bang bent voor ziektes. Ratten kunnen inderdaad ziekteverwekkers bij zich dragen. Een grondige schoonmaak en goede preventiemaatregelen zijn daarom essentieel.

Als je hulp nodig hebt of meer specifiek advies wilt, aarzel dan niet om contact op te nemen. We zijn hier om je te helpen!

Met vriendelijke groet,

François
Budget Ongedierte Bestrijden