Geschreven door: Francois van Iersel

19 januari 2026

Hoe hoog springt een rat?

Een rat kan verrassend hoog en ver springen. Met sprongen tot 77 centimeter, en uitschieters richting een meter, bereiken ze moeiteloos aanrechten, tafels en openingen via muren of gevels.

Wie ratten effectief wil weren, moet precies weten waartoe ze in staat zijn. In dit artikel lees je hoe hoog en ver ratten springen en welke maatregelen echt helpen om ze buiten te houden.

Hoe hoog kan een rat springen?

Een rat springt tot ongeveer 77 centimeter hoog, en sommige exemplaren halen zelfs 90 centimeter tot een meter. Dat is ongeveer kniehoogte tot heupniveau. Horizontaal overbruggen ratten afstanden tot 120 centimeter, wat betekent dat ze vanaf overhangende takken of dakgoten gemakkelijk naar een muur of raam kunnen springen.

De springhoogte verschilt per rattensoort en hangt ook af van leeftijd en conditie. Een jonge, gezonde rat springt hoger dan een oudere of verzwakte rat. Bij het weren van ratten is het verstandig om uit te gaan van het maximale springvermogen.

Springvermogen per rattensoort

In Nederland komen vooral twee rattensoorten voor: de bruine rat en de zwarte rat. Beide hebben verschillende eigenschappen die bepalen hoe ze zich verplaatsen en waar je ze aantreft.

Bruine rat

De bruine rat is de meest voorkomende soort in Nederland. Hij springt iets minder hoog dan de zwarte rat, maar is een uitstekende zwemmer. Bruine ratten leven vooral op de begane grond: in riolen, kruipruimtes, tuinen en bij afvalcontainers. Ze graven ook ondergrondse gangen en holen.

Zwarte rat

De zwarte rat is een betere springer én klimmer. Je vindt zwarte ratten vaker in hogere delen van gebouwen, zoals zolders en dakconstructies. Hoewel de zwarte rat minder algemeen is in Nederland, is hij lastiger te weren vanwege zijn atletische vaardigheden. Zie je rattensporen op zolder? Dan heb je waarschijnlijk met een zwarte rat te maken.

Hoe ver springt een rat horizontaal?

Naast verticaal springen overbruggen ratten ook een aanzienlijke horizontale afstand: tot wel 120 centimeter. Een rat kan dus vanaf een overhangende tak, dakgoot of balk naar een muur of raam springen.

Bij het plaatsen van barrières of het snoeien van beplanting is het daarom belangrijk om rekening te houden met de horizontale springafstand. Een tak die 80 centimeter van je gevel hangt, vormt nog steeds een toegangsroute voor ratten.

Kunnen ratten klimmen?

Ja, ratten zijn uitstekende klimmers. De combinatie van klimmen én springen zorgt ervoor dat ratten vrijwel overal kunnen komen, wat ze lastiger te weren maakt dan hun springvermogen alleen doet vermoeden.

Ratten klimmen met behulp van hun scherpe nagels en sterke achterpoten. Ze klampen zich vast aan ruwe oppervlakken en bewegen zelfs verticaal omhoog. Een gladde muur vormt een obstakel, maar zodra er enige grip is, klimt een rat er moeiteloos overheen.

Waar kunnen ratten op klimmen?

Ratten benutten allerlei oppervlakken en constructies om zich te verplaatsen. Hieronder vind je de meest voorkomende klimroutes.

Muren en gevels

Ruwe bakstenen, voegen en oneffenheden bieden genoeg grip voor ratten. Vooral oudere woningen met open stootvoegen zijn kwetsbaar. Alleen volledig gladde oppervlakken, zoals geglazuurde tegels of glad pleisterwerk, zijn ratproof.

Leidingen en kabels

Regenpijpen, elektrakabels en gasbuizen zijn snelwegen voor ratten. Ze klimmen er moeiteloos langs omhoog. Gladde manchetten of kokers rondom leidingen kunnen dit voorkomen. Let ook op kabels die van buitenaf naar binnen lopen.

Bomen en struiken

Overhangende takken binnen springafstand van het dak zijn een veelvoorkomende toegangsroute. Klimplanten tegen de gevel, zoals klimop of wilde wingerd, bieden eveneens grip. Regelmatig snoeien en klimplanten weghouden van de gevel verkleint het risico.

Verschil tussen muizen en ratten

Veel mensen weten niet zeker of ze met muizen of ratten te maken hebben. Het onderscheid is belangrijk, want de aanpak verschilt. Hieronder zie je de belangrijkste verschillen op het gebied van mobiliteit.

Hoe voorkom je dat ratten binnenkomen?

Nu je weet wat ratten kunnen, volgen hier praktische stappen om ze te weren. De sleutel is het combineren van maatregelen: toegangspunten dichten, barrières plaatsen en klimroutes blokkeren.

Toegangspunten controleren

Loop je woning na op mogelijke ingangen. Let vooral op de volgende plekken:

• Stootvoegen: Open voegen in metselwerk zijn een veelvoorkomende toegangsroute. Stootvoegroostertjes sluiten ze af.
• Ventilatieopeningen: Controleer of er fijnmazig gaas voor zit. Ratten bijten door plastic roosters.
• Kabeldoorvoeren: Dicht kieren rondom leidingen en kabels met staalwol of kit.
• Deuren en kozijnen: Kieren onder deuren zijn vaak groter dan je denkt. Een deurborstelstrip biedt een eenvoudige oplossing.

Barrières op de juiste hoogte

Barrières en schermen werken alleen als ze hoger zijn dan de maximale springhoogte van een rat. Ga uit van minimaal 100 centimeter hoogte. Gebruik daarnaast gladde materialen: een rat klimt niet over een glad metalen of kunststof oppervlak.

Klimroutes blokkeren

Naast toegangspunten dichten, is het blokkeren van klimroutes essentieel:

• Regenpijpen: Monteer gladde manchetten op ongeveer 50 centimeter hoogte. Dit voorkomt dat ratten langs de pijp omhoog klimmen.
• Overhangende takken: Snoei takken die binnen 1,5 meter van je gevel of dak hangen.
• Klimplanten: Verwijder klimplanten van gevels of houd ze minimaal 50 centimeter van ramen en ventilatieopeningen.

Ratten weren met de juiste producten

Met de juiste materialen kun je ratten effectief buiten de deur houden. Bij Budget Ongedierte Bestrijden vind je producten die speciaal zijn ontworpen om ratten te bestrijden.