Geschreven door: Francois van Iersel

22 mei 2024

Ratten in huis, wat te doen?

Ratten in huis vormen een ernstig gezondheidsrisico en vereisen onmiddellijke actie. Deze gids helpt je bij het identificeren van soorten ratten, het herkennen van hun levenswijze en het nemen van effectieve maatregelen voor bestrijding, verjaging en vangst. Verder leer je waar ratten zich meestal ophouden, zodat je gericht actie kunt ondernemen.

Hoe herken je ratten in huis?

Ratten herkennen doe je via de kenmerkende fysieke verschijning: een kale staart, kleine oren en een snuit die ofwel stompt ofwel spits kan zijn. Als je denkt dat je ratten hebt gezien, let dan ook op andere aanwijzingen zoals rattenpoep of een rattennest.

Uitwerpselen herkennen

Uitwerpselen herkennen is een andere manier om de aanwezigheid van ratten vast te stellen. De uitwerpselen zijn spitse losse keutels van ongeveer een halve centimeter met spitse uiteinden. De keutels hebben een grove structuur en kunnen een vettige laag hebben.

Hoe ziet een rattennest eruit?

Het nest bestaat uit een mix van materialen zoals hooi, takjes, papier, karton en textiel. Wat betreft een rattennest, lijkt het inderdaad veel op een vogelnest. Een rattennest is vaak platter en minder netjes afgewerkt dan een vogelnest. Het identificeren van een rattennest helpt je verder in het proces van rattenbestrijding.

Waarom krijg ik ratten in huis?

Ratten komen je huis binnen, voornamelijk omdat ze op zoek zijn naar voedsel. Ze zijn alleseters en maken geen onderscheid tussen dierenvoer, granen, fruit, vlees, vis, groenten, knollen en zelfs bedorven voedselresten. Als de voedselbronnen in of rondom je huis toegankelijk zijn, trekt dat ratten aan. In extreme gevallen, wanneer ze erg hongerig zijn, kunnen ze ook kippen, duiven of muizennesten aanvallen. Wat voor schade richten ratten aan? Naast het zoeken naar voedsel kunnen ratten ook aanzienlijke schade richten aan je eigendommen, zoals het knagen aan kabels en meubels.

Ratten bestrijden

Neem contact op met de gemeente en je buren om samen de ratten te bestrijden. Je mag alleen op je eigen terrein ratten vangen en alleen met toegestane middelen zoals een klem of rattenval. Het is verboden om ratten met gif te doden. Zorg dat klemmen en vallen goed geplaatst zijn om onnodig lijden te voorkomen. Door deze methoden te combineren, pak je het probleem bij de wortel aan en verminder je het aantal ratten aanzienlijk.

Ratten professioneel bestrijden

Een professionele bestrijder beschikt over de kennis, ervaring en middelen om ratten snel en effectief te elimineren. Ze maken gebruik van geavanceerde technieken en hoogwaardige middelen die niet altijd beschikbaar zijn voor particulieren. Professionele rattenbestrijding garandeert een grondige aanpak en minimaliseert risico’s voor mens en dier.

Ratten diervriendelijk bestrijden

Ratten diervriendelijk bestrijden houdt in dat je vallen gebruikt die de ratten levend vangen, waarna je ze op een andere locatie weer vrijlaat. Ratten diervriendelijk bestrijden is niet alleen ethisch verantwoord, maar voorkomt ook het risico van secundaire vergiftiging bij andere dieren. Let wel op dat je de gevangen ratten op een geschikte plek uitzet om herbesmetting te voorkomen.

Ratten verjagen

Verjagen is een effectieve strategie om het aantal ratten in een specifiek gebied te reduceren. Apparaten die ultrasone geluiden uitzenden, bekend als rattenverjagers, zijn hiervoor een veelgebruikte methode. Deze ultrasone geluiden zijn voor mensen onhoorbaar maar kunnen ratten uit hun schuilplaatsen verdrijven. Naast het gebruik van geluid kun je ook onaangename geuren, zoals pepermuntolie, inzetten om ratten te weren. Door een combinatie van deze technieken toe te passen, kun je ratten verjagen zonder gebruik te maken van dodelijke middelen.

Hoe vang je ratten?

Om ratten te vangen, heb je een stevige vangkooi nodig. Plaats lokaas, zoals pindakaas of kaas, aan een haak of pin binnenin de kooi. Wanneer een rat het lokaas probeert te eten, activeert een mechanisme de sluiting van de kooi, waardoor de rat levend wordt opgesloten. Lokdozen zijn ook effectief, vooral als je meerdere ratten gezien hebt. In een lokdoos wordt vergif als lokaas gebruikt, dat de rat mee terugneemt naar het nest. Door deze methoden te gebruiken, kun je ratten vangen en de populatie onder controle krijgen.

Waar zitten ratten?

Ratten komen vaak voor op plekken zoals de zolder, garage, tussen het plafond, in de kruipruimte en zelfs in de keuken. Door menselijke activiteiten wordt hun leefgebied simpelweg vergroot, waardoor de kans toeneemt dat je ze op deze locaties aantreft. Leven ratten eenmaal in deze gebieden, dan kunnen ze snel een plaag vormen als er niet tijdig wordt ingegrepen.

Ratten op zolder

De zolder is een ideale nestelplek voor ratten vanwege de rust en het gebrek aan menselijke activiteit. Ratten op zolder komen daarom vaak voor en kunnen zich er gemakkelijk voortplanten.

Ratten in de garage

Garages bieden ratten bescherming tegen weersomstandigheden en roofdieren. Ratten in de garage vinden hier een schuilplaats tussen opgeslagen spullen en voertuigen.

Ratten in plafond

Plafonds bieden ratten een beschutte omgeving dichtbij voedselbronnen. Ratten in het plafond zijn dus geen zeldzaam verschijnsel en kunnen zich hier ongestoord voortplanten.

Ratten in kruipruimte

De kruipruimte is aantrekkelijk voor ratten vanwege de vochtige en donkere omstandigheden. Ratten in de kruipruimte kiezen deze locatie om zich te verstoppen en te nestelen.

Ratten in de keuken

De keuken is een belangrijke voedselbron voor ratten. Een rat in de keuken duidt vaak op een ernstig probleem, aangezien ze hier gemakkelijke toegang tot voedsel hebben.

Hoe weet ik of ik ratten in de tuin heb?

Je weet dat je ratten in de tuin hebt als je veel voedselresten vindt of als je tekenen van graafactiviteit ziet, zoals burchten of ondergrondse tunnels. Deze graafactiviteiten zijn vaak schadelijk voor het gazon. Ratten laten zich meestal vaker zien als er veel voedsel beschikbaar is in de tuin.

Waar zitten ratten overdag?

Overdag zitten ratten meestal in hun holen of schuilplaatsen, omdat ze voornamelijk ’s nachts actief zijn om voedsel te zoeken. Als je overdag een rat ziet, wijst dit vaak op een hoge nood aan voedsel en is de kans groot dat je te maken hebt met een flinke kolonie.

Welke soorten ratten zijn er?

Er zijn verschillende soorten ratten die in Nederland voorkomen, waaronder de bruine rat, de zwarte rat, de muskusrat en de woelrat. Elk type rat heeft unieke kenmerken en leefgebieden, wat invloed heeft op de bestrijdingsmethoden. Door te weten met welke soort rat je te maken hebt, kun je effectiever bestrijdingsmaatregelen treffen.

Bruine rat

De bruine ratten leven in stedelijke en landelijke gebieden. In tegenstelling tot tamme ratten, leven bruine ratten meestal in groepen met een dominant mannetje aan het hoofd. De bruine rat komt voornamelijk ’s nachts buiten en hebben diverse natuurlijke vijanden zoals roofvogels en katten.

Zwarte rat

De zwarte rat legt zijn nesten vaak hoog in gebouwen en is van nature gewend aan een leven in bomen. In groepen zwarte ratten staat meestal één mannetje aan het hoofd. Ze zijn behendiger dan bruine ratten en kunnen gemakkelijker klimmen.

Muskus ratten

Muskus ratten onderscheiden zich van andere ratten door hun semiaquatische leefstijl. Ze bouwen hun nesten vaak in de buurt van water en zijn uitstekende zwemmers. Deze rattensoort is vooral bekend om de schade die ze kunnen aanrichten aan dijken en waterwegen.

Woelrat

De woelrat is voornamelijk een ondergrondse bewoner die gangen graaft in tuinen en akkers. Ze zijn vooral actief tijdens de schemering en de nacht, en kunnen aanzienlijke schade aanrichten aan wortelgewassen.

Levenswijze ratten

Ratten zijn omnivoren die een breed scala aan voedsel eten, van plantaardig materiaal tot kleine dieren. Ze planten zich snel voort, vooral als er genoeg voedsel en schuilplaatsen beschikbaar zijn.

Wat eten ratten?

Ratten houden van een gevarieerd dieet en eten bijna alles wat ze kunnen vinden, waaronder granen, fruit, vlees en afval. Als er genoeg voedsel beschikbaar is, kunnen ze selectiever zijn in hun keuze.

Hoe snel planten ratten zich voort?

Ratten planten zich bijzonder snel voort; wijfjes kunnen al vanaf drie maanden geslachtsrijp zijn en tot tien rittens per worp krijgen. Met voldoende voedsel en schuilplaatsen kan een familie dus snel groeien, wat effectieve bestrijdingsmaatregelen vereist.

Wat zijn de gezondheidsrisico’s van ratten?

Ratten vormen een potentieel gezondheidsrisico omdat ze verschillende ziektes kunnen dragen, zoals de ziekte van Weil. Direct contact met ratten of hun uitwerpselen en urine moet je daarom vermijden, vooral met blote handen.

Vallen ratten mensen aan?

Ratten zijn in principe niet agressief naar mensen toe, maar kunnen aanvallen als ze zich ingesloten voelen. Dit soort incidenten komt zelden voor, aangezien de meeste mensen geneigd zijn afstand te houden. Ratten kunnen dus gevaarlijk zijn.

Bedreiging en bescherming

Hoewel ratten vaak als een plaag worden beschouwd, komen ratten ook onder druk te staan door menselijke activiteiten zoals ontbossing en vervuiling. Tegelijkertijd zijn er in sommige gebieden beschermingsmaatregelen voor bepaalde rattensoorten die bedreigd zijn. Deze maatregelen kunnen variëren van leefgebiedbescherming tot beperkingen op het gebruik van bepaalde bestrijdingsmiddelen.

Rattenoverlast voorkomen

Preventieve maatregelen zijn de sleutel tot het voorkomen van rattenoverlast. Dicht alle gaten en kieren in muren en vloeren, aangezien zelfs een klein gaatje een ingang kan zijn voor ratten. Bewaar voedsel in goed afsluitbare containers en zet afval in goed afgesloten bakken. Het tijdig afvoeren van afval vermindert eveneens de aantrekkingskracht voor deze knaagdieren. Door deze aanbevelingen op te volgen worden ratten voorkomen in je huis.

Mason en Littin (2003) benadrukken dat preventieve maatregelen zoals het rodent-proof maken van gebouwen niet alleen humaan zijn, maar ook een essentieel en onderbenut onderdeel van effectieve plaagbestrijding vormen. Voor meer informatie, zie (Mason & Littin, 2003).

Last van muizen of ratten?

Het belangrijkste verschil tussen muizen en ratten zit in hun formaat en gedrag. Ratten zijn groter en robuuster, en vertonen vaak minder schuw en soms agressiever gedrag dan muizen. Deze verschillen hebben invloed op de bestrijdingsmethoden die je kunt gebruiken.