Bruine of zwarte rat? Zo herken je het verschil

Heb je een rat gezien en twijfel je of het een bruine rat of zwarte rat was? Dat verschil is belangrijk, want beide soorten gedragen zich anders en vragen een andere aanpak. Aan de hand van uiterlijk, leefplek en sporen herken je snel met welke soort je te maken hebt. In dit artikel ontdek je de belangrijkste verschillen.

Wat is het verschil tussen een bruine rat en een zwarte rat?

De belangrijkste verschillen tussen een bruine en een zwarte rat zitten in de lichaamsgrootte, bouw, oorgrootte, staartlengte en kleur. De bruine rat oogt groot en stevig, heeft een stompe neus, kleine oren en een staart die korter is dan het lichaam. De zwarte rat is juist slanker, heeft een spitse neus, opvallend grote oren en een staart die langer is dan het lichaam.

Zie je een rat met grote oren en een lange, dunne staart, dan gaat het vrijwel altijd om een zwarte rat. Een zwaarder gebouwde rat met kleine oren en een korte staart duidt op een bruine rat.

Uiterlijke kenmerken bruine en zwarte rat

Om te bepalen welke rattensoort je hebt gezien, let je vooral op de uiterlijke kenmerken. Zo vergelijk je wat je zag direct met de juiste rattensoort.

De bruine rat (Rattus norvegicus)

De bruine rat, met de wetenschappelijke naam Rattus norvegicus, heeft een grove, forse bouw. Kenmerkend zijn de stompe neus en de relatief kleine oren die, als je ze naar voren vouwt, de ogen niet bedekken. De staart oogt dik en is korter dan de lichaamslengte. De vacht is meestal grijsbruin of bruin. Je ziet deze soort vooral op de grond, in tuinen, kruipruimtes en langs riolen.

De zwarte rat (Rattus rattus)

De zwarte rat, met de wetenschappelijke naam Rattus rattus, herken je aan zijn slanke, atletische lichaam en spitse snuit. De oren ogen groot en dun en vallen direct op. Leg je ze naar voren, dan bedekken ze de ogen. Een ander duidelijk kenmerk is de dunne staart, die langer is dan het lichaam. De vacht varieert van donkerbruin tot bijna zwart.

Je komt deze soort minder vaak tegen, maar binnenshuis zorgt hij geregeld voor overlast. Hij nestelt zich hoog in gebouwen, bijvoorbeeld op zolders, in daken en in spouwmuren.

Vergelijkingstabel bruine en zwarte rat

In de tabel hieronder zie je de belangrijkste verschillen tussen de bruine en de zwarte rat.

Kenmerk	Bruine rat	Zwarte rat
Lichaamsbouw	Grof en plomp	Slank
Oorgrootte	Klein, reikt niet tot ogen	Groot, reikt over ogen
Neusvorm	Stomp	Spits
Staartlengte	Korter dan lichaam	Langer dan lichaam
Vachtkleur	Bruin-grijs	Zwart tot donkerbruin

Hoe herken je rattenkeutels per soort?

Uitwerpselen vormen vaak het eerste en duidelijkste teken dat er ratten aanwezig zijn. Aan de vorm en de plek van de keutels herken je meestal al om welke soort het gaat, zelfs als je de rat nog niet hebt gezien.

Keutels van de bruine rat

De keutels van een bruine rat zijn relatief groot en ovaal, vergelijkbaar met een pindanoot, met afgeronde uiteinden. Je vindt ze vaak in groepjes langs muren, op looppaden en in de buurt van voedsel.

Keutels van de zwarte rat

Keutels van de zwarte rat ogen kleiner en dunner dan die van een bruine rat. De uiteinden lopen puntiger toe en soms licht gebogen. Omdat zwarte ratten goede klimmers zijn, vind je hun uitwerpselen vaak verspreid op hoger gelegen plekken, zoals op zolders, op balken of in de bovenkant van kasten.

Waar leven bruine en zwarte ratten

De leefomgeving helpt sterk bij het bepalen of je met een bruine of zwarte rat te maken hebt. De plek waar je de rat of sporen ervan aantreft, verraadt vaak al om welke soort het gaat.

Leefomgeving van de bruine rat

De bruine rat, ook wel de “rioolrat” genoemd, leeft voornamelijk laag bij de grond, zoals op de begane grond en daaronder. Je treft deze soort aan in vochtige omgevingen zoals riolen, kelders, kruipruimtes en langs waterkanten. Bruine ratten graven holen in de grond en volgen meestal muren en randen tijdens het lopen. Klimmen doen ze nauwelijks; ze zoeken vooral donkere en vochtige plekken.

Leefomgeving van de zwarte rat

De zwarte rat, ook bekend als de “dakrat” of “huisrat”, is een uitstekende klimmer en leeft bij voorkeur hoog en droog. Hij nestelt zich op zolders, in daken, spouwmuren en op hogere verdiepingen van gebouwen. Via regenpijpen, kabels en takken bereikt hij gemakkelijk het dak of een open raam. Deze soort kiest warme, beschutte plekken en komt zelden op de grond.

Gedragsverschillen tussen beide soorten

Naast de leefplek verschillen deze rattensoorten ook duidelijk in gedrag:

• Klimvaardigheid: De zwarte rat is een uitstekende klimmer, terwijl de bruine rat voornamelijk op de grond blijft.
• Voedselvoorkeur: De bruine rat is een alleseter, de zwarte rat kiest vaak voor fruit, zaden en granen.
• Schuwheid: De zwarte rat is over het algemeen schuwer en voorzichtiger (neofoob) dan de bruine rat.

Ratten zelf bestrijden met de juiste producten

Nu je weet met welke rattensoort je te maken hebt, kun je gerichter actie ondernemen. Wacht daar niet te lang mee: ratten planten zich snel voort en een klein probleem groeit binnen korte tijd uit tot een hardnekkige plaag. Bij een beginnende plaag lukt ratten bestrijden vaak wel zelf. Onze producten helpen je snel van ratten af te komen.